Pęknięte naczynka na twarzy — przyczyny i jak się ich pozbyć

Pęknięte naczynka na twarzy to jeden z najczęstszych powodów wizyt w gabinecie medycyny estetycznej. Pojawiają się najpierw na skrzydełkach nosa, potem na policzkach, i z czasem jest ich coraz więcej. Ten artykuł tłumaczy, skąd się biorą, dlaczego nie znikają samoistnie i jakie metody realnie działają, a które są stratą czasu i pieniędzy.

Czy naczynka naprawdę pękają?

Zacznijmy od nazwy, bo jest myląca. Potoczne określenie „pęknięte naczynka" sugeruje, że naczynie uległo przerwaniu, a tak nie jest. W rzeczywistości naczynia krwionośne trwale się poszerzyły i stały się widoczne przez skórę.

Fachowa nazwa tego zjawiska to teleangiektazje. Potocznie mówi się też o pajączkach lub, gdy zmiany są rozsiane i towarzyszy im zaczerwienienie, o kuperozie.

Rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: skoro naczynie nie pękło, lecz się rozszerzyło, to celem leczenia jest jego zamknięcie, a nie „zasklepienie pęknięcia". Stąd biorą się metody zabiegowe opisane niżej.

Jak wyglądają i gdzie się pojawiają

Poszerzone naczynka mają postać cienkich, czerwonych lub sinawych linii o średnicy zwykle poniżej milimetra. Bywają pojedyncze i wyraźnie odgraniczone albo tworzą siateczkę czy rozgałęzienia przypominające pajęczynę.

Najczęstsze lokalizacje na twarzy:

• Skrzydełka nosa: miejsce numer jeden, zmiany są tu zwykle dobrze widoczne i wyraźnie odgraniczone.
• Policzki: częściej w postaci rozsianej sieci towarzyszącej zaczerwienieniu.
• Broda i okolica ust.
• Szyja i dekolt: skóra jest tu cieńsza, a zmiany często wynikają z wieloletniej ekspozycji słonecznej.

Naczynka nie bolą i nie swędzą. Problem jest wyłącznie estetyczny, ale dla wielu osób realnie uciążliwy, bo zmian nie da się trwale zamaskować makijażem.

Dlaczego naczynka się poszerzają?

Predyspozycja genetyczna

Najsilniejszy czynnik. Cienka, jasna skóra z płytko przebiegającymi naczyniami jest bardziej podatna. Jeśli problem występował u rodziców, prawdopodobieństwo jest wysokie.

Promieniowanie UV

Wieloletnia ekspozycja słoneczna uszkadza włókna kolagenowe i elastynowe podtrzymujące ściany naczyń. Pozbawione podparcia naczynia stają się wiotkie i trwale się poszerzają. To główna przyczyna zmian na dekolcie i policzkach u osób po 40. roku życia, i jednocześnie czynnik, na który mamy realny wpływ.

Gwałtowne zmiany temperatury

Mróz i wiatr, przechodzenie z zimna do ogrzewanych pomieszczeń, sauna, gorące kąpiele. Naczynia raz po raz kurczą się i rozszerzają, aż tracą zdolność powrotu do pierwotnej średnicy.

Trądzik różowaty

U części osób poszerzone naczynka są objawem choroby, a nie izolowanym problemem estetycznym. Towarzyszy im wtedy utrwalony rumień, uczucie pieczenia, czasem grudki i krostki. Więcej w artykule o objawach trądziku różowatego.

Czynniki hormonalne

Ciąża, menopauza i terapie hormonalne sprzyjają powstawaniu zmian naczyniowych.

Alkohol i dieta

Alkohol rozszerza naczynia, regularne spożycie sprzyja utrwalaniu zmian. Podobnie działają ostre przyprawy i gorące napoje, choć ich rola jest mniejsza.

Agresywna pielęgnacja

Silne peelingi, szorstkie szczoteczki, kosmetyki z alkoholem i mentolem, częste zabiegi złuszczające. Osłabiona bariera naskórkowa oznacza skórę bardziej podatną na podrażnienie i przekrwienie.

Czy naczynka mogą zniknąć same?

Nie. To najważniejsza informacja w tym artykule. Raz trwale poszerzone naczynie nie obkurczy się samoistnie, ani z upływem czasu, ani pod wpływem kremów, ani dzięki suplementom.

Odwracalny jest wyłącznie etap wcześniejszy, gdy naczynia rozszerzają się przejściowo i wracają do normy. Wtedy ograniczenie czynników drażniących realnie zapobiega utrwaleniu zmian. Gdy naczynko jest już trwale widoczne, potrzebna jest interwencja zabiegowa.

Warto to wiedzieć, zanim wyda się pieniądze na kolejny „krem na pękające naczynka". Preparaty z witaminą K, rutyną czy wyciągiem z kasztanowca mogą poprawiać kondycję skóry i zmniejszać skłonność do przekrwienia, ale nie zamkną istniejącego naczynia.

Metody usuwania poszerzonych naczynek

Laseroterapia

Obecnie podstawowa metoda leczenia zmian naczyniowych na twarzy. Światło lasera o długości fali dopasowanej do pochłaniania przez hemoglobinę jest absorbowane przez krew wypełniającą naczynko i zamieniane w ciepło. Ścianki naczynia zlepiają się, a zamknięte naczynie zostaje stopniowo usunięte przez organizm.

Zjawisko to nazywa się selektywną fototermolizą, energia trafia do naczynia, oszczędzając otaczającą skórę. Zasadę opisali Anderson i Parrish (1983), a ich praca stała się podstawą współczesnej laseroterapii dermatologicznej.

W leczeniu zmian naczyniowych stosuje się przede wszystkim lasery emitujące światło w zakresie żółtym i zielonym, najlepiej pochłaniane przez hemoglobinę.

IPL

Intensywne światło impulsowe, źródło emitujące szerokie spektrum fal. Działa na wiele celów jednocześnie, ale mniej precyzyjnie niż laser. Bywa wykorzystywane przy zmianach rozsianych; przy pojedynczych, dobrze widocznych naczynkach laser daje bardziej przewidywalne efekty.

Elektrokoagulacja

Zamknięcie naczynia prądem o wysokiej częstotliwości. Metoda starsza i mniej wybiórcza, energia oddziałuje także na otaczającą skórę, co przy zmianach na twarzy zwiększa ryzyko śladu po zabiegu.

Czego unikać

Domowych sposobów usuwania naczynek, nakłuwania, wyciskania, przypalania. Skutkiem bywa infekcja, blizna lub przebarwienie, a naczynko i tak pozostaje.

Jak wygląda zabieg laserowy

Konsultacja i kwalifikacja lekarska: ocena charakteru zmian, wywiad dotyczący chorób i leków, wykluczenie przeciwwskazań. Jeśli zmiany sugerują trądzik różowaty, plan postępowania jest szerszy niż samo zamknięcie naczynek.

Próba na niewielkim fragmencie skóry: dobór parametrów do fototypu i reakcji skóry.

Zabieg: trwa zwykle od kilkunastu do około 30 minut, zależnie od obszaru. Odczucia porównywane są do serii ciepłych ukłuć lub strzeleń gumką o skórę. Zabiegu nie poprzedza się znieczuleniem: kremy znieczulające obkurczają naczynia krwionośne, a celem zabiegu jest właśnie naczynie wypełnione krwią. Znieczulona skóra oznaczałaby mniej hemoglobiny do zaabsorbowania energii i słabszy efekt.

Po zabiegu skóra bywa zaczerwieniona i lekko obrzęknięta, czasem widoczne są drobne ślady wzdłuż zamkniętych naczyń. Reakcja ustępuje zwykle w ciągu kilku godzin do 2–3 dni.

Przez kilka dni po zabiegu obowiązuje ochrona SPF 50, unikanie sauny, basenu, gorących kąpieli i intensywnego wysiłku oraz łagodna pielęgnacja.

Ile zabiegów i jakie efekty

Pojedyncze, dobrze widoczne naczynko, na przykład na skrzydełku nosa, często zamyka się już po pierwszym zabiegu. Bywa, że znika na oczach pacjenta lub w ciągu kilku dni po sesji.

Zmiany rozsiane, obejmujące większy obszar, wymagają zwykle serii 2–4 zabiegów w odstępach około 3–4 tygodni.

Zamknięte naczynko nie wraca, organizm je usuwa. Nie oznacza to jednak, że w przyszłości nie powstaną nowe. Skłonność do poszerzania naczyń pozostaje cechą osobniczą, dlatego u części osób stosuje się zabiegi podtrzymujące. Konsekwentna ochrona przeciwsłoneczna wyraźnie spowalnia powstawanie nowych zmian.

Jak zapobiegać powstawaniu nowych naczynek

• Ochrona przeciwsłoneczna SPF 50 codziennie, przez cały rok, najważniejszy pojedynczy element profilaktyki.
• Unikanie skrajnych temperatur: sauny, gorących kąpieli, długiego przebywania na mrozie bez ochrony.
• Łagodna pielęgnacja: bez silnych peelingów, szorstkich szczoteczek i kosmetyków z alkoholem czy mentolem.
• Ograniczenie alkoholu, ostrych przypraw i gorących napojów.
• Ochrona przed wiatrem i mrozem: krem barierowy w okresie zimowym.
• Odbudowa bariery naskórkowej emolientami.

Najczęstsze pytania

Czy pęknięte naczynka na twarzy znikają same? Nie. Trwale poszerzone naczynie nie obkurczy się samoistnie. Wymaga zabiegu, najczęściej laserowego.

Czy kremy na naczynka działają? Mogą poprawiać kondycję skóry i zmniejszać skłonność do przekrwienia, ale nie zamkną istniejącego naczynia. To domena metod zabiegowych.

Czy zabieg laserowy boli? Odczucia są zwykle dobrze tolerowane i porównywane do strzelenia gumką o skórę. Zabieg jest krótki i dobrze znoszony. Nie stosuje się znieczulenia, obkurcza ono naczynia i osłabia skuteczność zabiegu.

Ile zabiegów potrzeba? Pojedyncze naczynka często zamykają się po pierwszym zabiegu. Zmiany rozsiane wymagają zwykle serii 2–4 sesji w odstępach 3–4 tygodni.

Czy naczynka wrócą po zabiegu? Zamknięte naczynko nie wraca. W przyszłości mogą jednak powstać nowe, to nie nawrót, lecz nowa zmiana wynikająca z osobniczej skłonności.

Czy zabieg można wykonać latem? Najlepiej planować go w okresie mniejszego nasłonecznienia. Latem jest możliwy pod warunkiem braku świeżej opalenizny i konsekwentnego stosowania SPF 50.

Czy naczynka na nogach leczy się tak samo? Nie. Naczynka na kończynach dolnych mają inną budowę, przebiegają głębiej i wymagają odmiennych technologii oraz diagnostyki naczyniowej. To osobny obszar leczenia.

Co dalej

Jeśli poszerzone naczynka na twarzy przeszkadzają Ci na co dzień, warto zacząć od konsultacji, oceny charakteru zmian i sprawdzenia, czy nie są objawem choroby wymagającej szerszego postępowania. Metodą z wyboru przy zmianach na twarzy jest laserowe zamykanie naczynek.

W IDEALE zabiegi wykonujemy w obrębie twarzy, szyi i dekoltu, zawsze po kwalifikacji lekarskiej i próbie na niewielkim fragmencie skóry.

Przeczytaj również

• Teleangiektazje — co to jest i jak się je leczy
• Rumień na twarzy — przyczyny i sposoby leczenia
• Trądzik różowaty — objawy, podtypy i etapy rozwoju
• Cera naczyniowa — pielęgnacja i czego unikać

Źródła

• Anderson RR, Parrish JA. Selective photothermolysis: precise microsurgery by selective absorption of pulsed radiation. Science, 1983. PubMed
• Nouri K, et al. Laser treatment of vascular lesions. StatPearls / przegląd metod laserowych w zmianach naczyniowych. NCBI Bookshelf